Zbytkowo - Bitterhof

Zbytkowo (niem. Bitterhof) położone jest na południowy-wschód od Wichowa, wieś zamieszkana jest przez około 350 osób. Podobnie jak sąsiednie Wichowo wieś rolnicza, o zróżnicowanym terenie – pojedyncze wzgórza górują nad rozległą równiną niegdyś będącą bagnami, obecnie z powodu panujących susz w większości zamieniona w łąki i pastwiska.Zbytkowo (niem. Bitterhof) położone jest na południowy-wschód od Wichowa, wieś zamieszkana jest przez około 350 osób. Podobnie jak sąsiednie Wichowo wieś rolnicza, o zróżnicowanym terenie – pojedyncze wzgórza górują nad rozległą równiną niegdyś będącą bagnami, obecnie z powodu panujących susz w większości zamieniona w łąki i pastwiska.

Także tutaj pozycja obronna składa się z dwóch części, położone są one we wschodniej części wsi. Niestety kilka schronów zostało w wyniku wydobycia piasku wykopanych i nie sposób odtworzyć ich pierwotnego położenia. W Zbytkowie jest za to możliwość obejrzenia krótkiego rowu, który prawdopodobnie był niegdyś rowem przeciwczołgowym.

Obie pozycje znajdują się na terenach prywatnych blisko zabudowań, odwiedzając te miejsca trzeba pamiętać o uszanowaniu prywatności i własności mieszkańców, zwłaszcza, że schrony jednej z pozycji znajdują się bezpośrednio w obejściu jednego z gospodarzy, schrony leżą między maszynami rolniczymi, więc warto poprosić wcześniej o zgodę na zwiedzanie.

Przy drodze na Chełmicę Wielką był przepust przez rów przeciwczołgowy.

Mapa: OpenStreetMaps

Nad szeroką równiną

Nad szeroką równinąTeoretycznie schrony w Zbytkowie tworzą jedną dużą pozycję obronną, ale na potrzeby mojej opowieści podzielę je na dwie grupy. Zbytkowskie schrony strzegły rozległych bagien, które obecnie zmieniły się w czasami podmokłe łąki. Za linią schronów biegł rów przeciwczołgowy.